Мәче күзенең эффекты нинди?
Мәче күзе эффекты - оптик эффект, нигездә, бөгелгән асылташтагы тыгыз, параллель юнәлешле кушылмалар яки структуралар төркеме тарафыннан яктылыкның сынуы һәм чагылуы нәтиҗәсендә барлыкка килә. Параллель нурлар белән яктыртылганда, асылташ өслеге якты яктылык полосасын күрсәтәчәк, һәм бу полоса таш яки яктылык белән хәрәкәт итәчәк. Әгәр асылташ ике яктылык чыганагы астына куелса, асылташның күз контуры ачык һәм ябык күренәчәк, һәм сыгылмалы һәм якты мәче күзе бик охшаш, шуңа күрә кешеләр асылташларның бу күренешен "мәче күзе эффекты" дип атыйлар.
Мәче күзе эффекты белән бизәк
Табигый асылташларда күп асылташлар, үзләренең табигый табигате аркасында, махсус кисү һәм тартудан соң мәче күзе эффектын тудыра ала, ләкин мәче күзе эффекты булган барлык асылташларны да "мәче күзе" дип атап булмый. Бары тик мәче күзе эффекты булган хризолит кына турыдан-туры "мәче күзе" яки "мәче күзе" дип аталырга хокуклы. Мәче күзе эффекты булган башка асылташлар гадәттә "мәче күзе" алдыннан асылташ исемен өстиләр, мәсәлән, кварц мәче күзе, силилен мәче күзе, турмалин мәче күзе, зөбәрҗәт мәче күзе һ.б.
Хризоберил мәче күзе
Хризоберил мәче күзен еш кына "асыл таш" дип атыйлар. Ул уңыш символы дип санала һәм хуҗасын озын һәм сәламәт гомердән, фәкыйрьлектән саклый дип санала.
Хризоберил мәче күзе төрле төсләрдә була ала, мәсәлән, бал сарысы, сары-яшел, көрән-яшел, сары-көрән, көрән һ.б. Концентрацияләнгән яктылык чыганагы астында, асылташның яртысы яктылыкка үз тән төсен күрсәтә, ә икенче яртысы сөт кебек ак булып күренә. Аның ялтыравыгы пыяладан майга кадәр ялтыравыклы, үтә күренмәледән үтә күренмәлегә кадәр.
Хризолит мәче күзен бәяләү төс, яктылык, авырлык һәм камиллек кебек факторларга нигезләнә. Югары сыйфатлы хризолит мәче күзе өчен лайнер нечкә һәм тар, ачык чикләр булырга тиеш; Күзләр ачык һәм сыгылмалы булырга, тере яктылык күрсәтергә тиеш; Мәче күзенең төсе фон белән кискен контрастта булырга тиеш; Ә мәче күз сызыгы дуганың үзәгендә урнашырга тиеш.
Мәче күзе еш кына Шри-Ланканың шахталарында җитештерелә, шулай ук Бразилия һәм Россия кебек илләрдә дә очрый, ләкин ул бик сирәк очрый.
Кварц мәче күзе
Кварц мәче күзе - мәче күзе эффекты булган кварц. Күп санлы энә сыман катнашмалар яки вак торбалар булган кварц, бөгелгән ташка вакланганда, мәче күзе эффекты тудырачак. Кварц мәче күзенең якты полосасы гадәттә хризоберин мәче күзенең якты полосасы кебек чиста һәм ачык түгел, шуңа күрә ул гадәттә боҗра, энҗе һәм зур бөртекләр рәвешендә эшкәртелә, алар уеп ясау өчен кулланылырга мөмкин.
Кварц мәче күзләре бай төстә, актан соры-көрәнгә, сары-яшел, кара яки ачыктан караңгы зәйтүнгә кадәр төрле төсләр бар, гадәти төсе соры, аның тар мәче күзе сызыгы бар, әзер продукт өчен коңгырт фон төсе. Кварц мәче күзләренең сыну күрсәткече һәм тыгызлыгы хризоберил мәче күзләренә караганда күпкә түбәнрәк, шуңа күрә тән өслегендәге күз контуры яктырак түгел һәм авырлыгы азрак. Аның төп җитештерү өлкәләре - Һиндстан, Шри-Ланка, АКШ, Мексика, Австралия һ.б.
Силилен мәче күзләре
Силлиманит, нигездә, югары алюминийлы утка чыдам материаллар һәм кислотага чыдам материаллар җитештерүдә кулланыла, матур төстәге ташларны асылташ чималы буларак кулланырга мөмкин, монокристаллны кырлы асылташларга вакларга мөмкин, эчке базарда силлиманит мәче күзе сирәк түгел.
Силлиманит мәче күзе мәчеләрдә бик еш очрый, һәм төп кыйммәтле ташлар классындагы силлиманит мәче күзе эффектына ия. Рутил, шпинель һәм биотитның кушылуын микроскоп астында күрергә мөмкин. Бу җепселле кушылмалар параллель рәвештә урнашкан, бу мәче күзе эффектын барлыкка китерә. Силлиманит мәче күзләре гадәттә соры-яшел, көрән, соры һ.б., үтә күренмәледән тоныкка кадәр, сирәк кенә үтә күренмәле була. Зурайтылганда җепселле структуралар яки җепселле кушылмалар күренә, ә күз контуры таралган һәм сыгылучан түгел. Поляризатор дүрт якты һәм дүрт караңгы яки поляризацияләнгән яктылык җыелмасын күрсәтә ала. Силлиманит мәче күзенең сыну күрсәткече түбән һәм чагыштырма тыгызлыгы бар. Ул, нигездә, Һиндстан һәм Шри-Ланкада җитештерелә.
Турмалин мәче күзе
Турмалинның инглизчә исеме борынгы сингалча "Turmali" сүзеннән алынган, ул "катнаш асылташ" дигәнне аңлата. Турмалин төсе белән матур, төсе бай, текстурасы каты һәм дөнья тарафыннан яратыла.
Мәче күзе - турмалин төре. Турмалинде күп санлы параллель җепселле һәм торбасыман кушылмалар булганда, алар бөгелгән ташларга вакланганда, мәче күзе эффекты күрсәтелергә мөмкин. Гадәти турмалин мәче күзләре яшел, берничәсе зәңгәр, кызыл һ.б. төстә. Турмалин мәче күзе җитештерү чагыштырмача аз, җыю бәясе дә югарырак. Бразилия турмалин мәче күзләре җитештерүе белән дан тота.
Зөбәрҗәт төсендәге мәче күзләре
Зөбәрҗәт - дөнья тарафыннан "яшел асылташлар патшасы" буларак билгеле булган бериллның мөһим һәм кыйммәтле төре, ул уңыш һәм мәхәббәт гарантияли.
Базарда зөбәрҗәт төсендәге мәче күзләренең саны бик аз, аларны сирәк дип атарга мөмкин, югары сыйфатлы зөбәрҗәт төсендәге мәче күзләренең бәясе еш кына шул ук сыйфатлы зөбәрҗәт бәясеннән күпкә югарырак. Зөбәрҗәт төсендәге мәче күзләре Колумбиядә, Бразилиядә һәм Замбиядә очрый.
Бастырып чыгару вакыты: 2024 елның 30 мае
Телефон: 86-13603034552
E-mail: dora@yaffil.net.cn



